Thông tư 12/2017/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành hướng dẫn chi tiết về việc xác định và quản lý chi phí liên quan đến đầu tư phát triển đô thị. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa các định mức chi phí, tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan, tổ chức sử dụng vốn nhà nước thực hiện lập, thẩm định và phê duyệt dự toán cho các đề án, chương trình phát triển đô thị trên cả nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Về phạm vi điều chỉnh, Thông tư hướng dẫn việc xác định và quản lý chi phí đối với các công việc bao gồm: lập đề án phân loại đô thị, lập chương trình phát triển đô thị, lập hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị và một số chi phí khác có liên quan trực tiếp.

Về đối tượng áp dụng, các quy định tại Thông tư này bắt buộc áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân sử dụng nguồn vốn nhà nước để thực hiện các công việc nêu trên. Đối với các nguồn vốn khác, các tổ chức và cá nhân được khuyến khích áp dụng các quy định này để quản lý chi phí hiệu quả.

Nguyên tắc xác định và quản lý chi phí

• Định mức chi phí được công bố tại Phụ lục số 1 kèm theo Thông tư là cơ sở tham khảo, sử dụng để xác định và quản lý chi phí lập đề án phân loại đô thị, chương trình phát triển đô thị và các chi phí liên quan khác.
• Chi phí xác định theo định mức công bố là một trong những căn cứ quan trọng để xác định dự toán gói thầu tư vấn, phục vụ công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn theo quy định pháp luật.
• Định mức chi phí đã bao gồm: chi phí nhân công trực tiếp thực hiện; chi phí quản lý; các chi phí khác liên quan và thu nhập chịu thuế tính trước. Định mức này chưa bao gồm chi phí làm phim minh họa về thực trạng phát triển đô thị và thuế giá trị gia tăng (VAT).
• Trường hợp quy mô dân số hoặc số lượng đơn vị hành chính cấp huyện nằm giữa hai khoảng quy mô công bố tại Phụ lục, chi phí sẽ được xác định bằng phương pháp nội suy.
• Trường hợp quy mô lớn hơn quy mô công bố hoặc định mức chi phí không phù hợp với thực tế, các đơn vị phải lập dự toán chi tiết để xác định chi phí theo hướng dẫn tại Phụ lục kèm theo.

Phương thức xác định chi phí cụ thể

Chi phí liên quan đến đầu tư phát triển đô thị được chia thành hai nhóm phương thức xác định chính:

• Xác định theo định mức:
  • Chi phí lập đề án phân loại đô thị: Xác định theo định mức tại Bảng số 1 tương ứng với loại đô thị dự kiến nâng cấp.
  • Chi phí lập chương trình phát triển đô thị toàn tỉnh: Xác định theo định mức tại Bảng số 2 nhân với số lượng đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh đó.
  • Chi phí lập chương trình phát triển từng đô thị: Xác định theo định mức tại Bảng số 3 nhân với quy mô dân số dự báo theo thời hạn quy hoạch trong đồ án quy hoạch chung được duyệt (không tính dân số dự báo theo tầm nhìn).
• Xác định theo dự toán:
  • Áp dụng đối với: Đề án phân loại đô thị loại đặc biệt; chương trình phát triển đô thị quốc gia; chương trình phát triển đô thị của đô thị loại đặc biệt; hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị. Dự toán được lập trên cơ sở nhiệm vụ được phê duyệt, khối lượng công việc thực tế và hướng dẫn tại Phụ lục số 2.
  • Chi phí điều chỉnh chương trình phát triển đô thị hoặc hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị: Xác định bằng dự toán nhưng tối đa không vượt quá 70% chi phí định mức (đối với việc đã có định mức) hoặc không quá 70% giá trị dự toán đã duyệt (đối với việc phải lập dự toán).
  • Chi phí hội đồng thẩm định hoặc lấy ý kiến chuyên gia: Xác định bằng dự toán nhưng không vượt quá 5% chi phí lập đề án, chương trình hoặc hồ sơ tương ứng.
  • Chi phí công bố quyết định công nhận loại đô thị, chương trình, khu vực phát triển đô thị: Xác định bằng dự toán nhưng không vượt quá 2% chi phí lập tương ứng.
  • Chi phí đi lại, lưu trú của đoàn kiểm tra thực trạng địa phương và cơ quan quản lý báo cáo hội đồng thẩm định: Xác định theo dự toán phù hợp với chế độ công tác phí của Bộ Tài chính.
  • Chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu tư vấn và chi phí thẩm tra dự toán: Xác định bằng cách vận dụng các quy định pháp luật liên quan hiện hành.

Quy định về quản lý chi phí

• Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm chỉ đạo lập kế hoạch vốn cho các công việc phát triển đô thị thuộc địa giới hành chính quản lý. Nguồn vốn được cân đối từ ngân sách địa phương hoặc huy động từ các nguồn hợp pháp khác.
• Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước tự thực hiện lập đề án, chương trình (không thuê tư vấn): Chi phí xác định bằng dự toán nhưng không được vượt quá 70% định mức công bố. Khoản chi phí này được quản lý, sử dụng theo cơ chế tài chính của cơ quan hành chính nhà nước.
• Trường hợp thuê tư vấn: Dự toán được tính thêm thuế giá trị gia tăng và chi phí quản lý thông qua hợp đồng tư vấn. Hợp đồng tư vấn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng.
• Các chi phí về thẩm định, công bố quyết định, đi lại kiểm tra được quản lý chặt chẽ theo dự toán được duyệt và thực hiện thanh toán theo đúng quy định liên quan.
• Chủ đầu tư được phép thuê tổ chức, cá nhân tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện xác định hoặc thẩm tra chi phí tư vấn.

Thẩm quyền thẩm định và phê duyệt dự toán chi phí

Thẩm quyền phê duyệt dự toán chi phí được phân cấp rõ ràng theo từng loại công việc:

• Đối với đề án phân loại đô thị:
  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (hoặc cấp được ủy quyền): Thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí lập, thẩm định đề án phân loại đô thị loại đặc biệt và loại I (đối với thành phố trực thuộc trung ương).
  • Ủy ban nhân dân cấp huyện: Thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí lập, thẩm định đề án phân loại đô thị cho các đô thị loại I (thuộc thành phố trực thuộc tỉnh và thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương), loại II, loại III, loại IV và loại V.
• Đối với chương trình phát triển đô thị và hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị:
  • Bộ Xây dựng: Thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí chương trình phát triển đô thị quốc gia và hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị liên tỉnh (từ 02 tỉnh trở lên).
  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (hoặc cấp được ủy quyền): Thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí chương trình phát triển đô thị toàn tỉnh và hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị liên huyện (từ 02 huyện thuộc tỉnh trở lên).
  • Ủy ban nhân dân cấp huyện: Thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí chương trình phát triển từng đô thị và hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị thuộc phạm vi huyện quản lý (bao gồm cả khu vực dự kiến mở rộng).
• Cấp có thẩm quyền phê duyệt chi phí ban đầu cũng chính là cấp có thẩm quyền phê duyệt dự toán chi phí điều chỉnh.

Quy định chuyển tiếp

Việc xử lý chuyển tiếp đối với các công việc đang triển khai được thực hiện như sau:

• Các công việc đang thực hiện theo hợp đồng đã ký kết: Việc thanh toán chi phí tiếp tục thực hiện theo đúng nội dung thỏa thuận trong hợp đồng.
• Các công việc đã lựa chọn xong nhà thầu nhưng chưa ký hợp đồng: Cấp có thẩm quyền quyết định việc áp dụng quy định tại Thông tư này để xác định giá hợp đồng.
• Các công việc đã phê duyệt dự toán chi phí nhưng chưa tổ chức lựa chọn nhà thầu: Cấp có thẩm quyền quyết định việc áp dụng quy định tại Thông tư này để điều chỉnh lại dự toán chi phí.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 12/2017/TT-BXD chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 02 năm 2018.

Thông tư này thay thế hoàn toàn cho các văn bản sau:

• Thông tư số 23/2010/TT-BXD ngày 23/12/2010 của Bộ Xây dựng hướng dẫn xác định chi phí lập và thẩm định đề án phân loại đô thị.
• Điều 4 Thông tư số 12/2014/TT-BXD ngày 25/8/2014 của Bộ Xây dựng hướng dẫn lập, thẩm định và phê duyệt Chương trình phát triển đô thị.

Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các tổ chức và cá nhân có liên quan cần kịp thời gửi ý kiến phản hồi về Bộ Xây dựng để được xem xét, hướng dẫn giải quyết.