Tóm tắt Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8352:2010 về Thủy sản và sản phẩm thủy sản - Xác định hàm lượng histamin - Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8352:2010 quy định phương pháp xác định hàm lượng histamin trong thủy sản và các sản phẩm thủy sản bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Phương pháp này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm, giúp phát hiện sớm độc tố histamin tích tụ trong thịt cá và các sản phẩm chế biến từ thủy sản.

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn quy định phạm vi và đối tượng kiểm nghiệm bao gồm:

• Áp dụng cho các loại thủy sản tươi, đông lạnh, chế biến, đóng hộp và các sản phẩm thủy sản khác.
• Phù hợp sử dụng tại các phòng thử nghiệm phân tích chất lượng thực phẩm nhằm đánh giá chỉ tiêu an toàn sinh học.

2. Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp phân tích được thực hiện dựa trên quy trình cơ bản:

• Histamin có trong mẫu thủy sản được chiết xuất bằng dung môi thích hợp (thường là acid trichloroacetic hoặc methanol).
• Dịch chiết sau khi xử lý được đem tạo dẫn xuất (sử dụng các tác nhân như dansyl clorua hoặc o-phthalaldehyd) để hợp chất có khả năng hấp thụ quang học hoặc phát huỳnh quang.
• Tách và định lượng dẫn xuất histamin bằng hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) sử dụng cột pha đảo và đầu dò tương ứng (dầu dò UV hoặc đầu dò huỳnh quang).

3. Thuốc thử và vật liệu

Các hóa chất sử dụng trong quá trình thử nghiệm phải đạt tiêu chuẩn tinh khiết dùng cho phân tích sắc ký:

• Histamin chuẩn: Chất chuẩn đối chiếu có độ tinh khiết cao để pha chế dãy chuẩn định lượng.
• Dung môi chiết xuất: Acid trichloroacetic (TCA), methanol hoặc dung dịch đệm phù hợp.
• Tác nhân tạo dẫn xuất: Dansyl clorua, o-phthalaldehyd (OPA) hoặc dung dịch tương đương.
• Pha động HPLC: Axetonitril, methanol tinh khiết dùng cho sắc ký và nước siêu tinh khiết.

4. Thiết bị và dụng cụ

Hệ thống máy móc và dụng cụ phòng thí nghiệm yêu cầu gồm:

• Hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) hoàn chỉnh bao gồm bơm cao áp, bộ tiêm mẫu và đầu dò UV/Vis hoặc đầu dò huỳnh quang.
• Cột phân tích sắc ký lỏng pha đảo (C18).
• Máy đồng hóa mẫu, máy ly tâm cao tốc, máy lắc siêu âm.
• Cân phân tích có độ chính xác 0,1 mg và dụng cụ thủy tinh định lượng tiêu chuẩn.

5. Quy trình tiến hành

Các bước thực hiện kiểm nghiệm hàm lượng histamin theo thứ tự:

• Chuẩn bị mẫu: Mẫu thử được đồng nhất hóa kỹ bằng máy đồng hóa mẫu.
• Trích xuất: Cân lượng mẫu xác định, thêm dung môi trích xuất, tiến hành lắc, đồng hóa và ly tâm lấy dịch chiết trong.
• Phản ứng tạo dẫn xuất: Trộn dịch chiết với dung dịch tạo dẫn xuất trong điều kiện nhiệt độ và thời gian quy định.
• Phân tích trên hệ thống HPLC: Tiêm dung dịch chuẩn và dịch mẫu đã tạo dẫn xuất vào hệ thống sắc ký để thu bản phổ.

6. Tính toán và biểu thị kết quả

Cách thức xử lý dữ liệu và tính toán kết quả phân tích:

• Xây dựng đường chuẩn biểu diễn mối quan hệ giữa diện tích (hoặc chiều cao) píc sắc ký và nồng độ dung dịch chuẩn histamin.
• Căn cứ vào diện tích píc thu được từ mẫu thử, đối chiếu với đường chuẩn để tính toán nồng độ histamin trong dịch chiết.
• Kết quả được tính và biểu thị dưới dạng hàm lượng histamin trên khối lượng mẫu thực tế, đơn vị tính là mi-li-gam trên ki-lô-gam (mg/kg).