Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13480-4:2022 về Vật liệu làm phẳng sàn - Phương pháp thử - Phần 4: Xác định độ chịu mài mòn BCA do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm hướng dẫn phương pháp xác định độ chịu mài mòn của các loại vật liệu làm phẳng sàn dưới tác động cơ học trực tiếp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ chịu mài mòn BCA đối với các loại vật liệu làm phẳng sàn gốc xi măng, nhựa tổng hợp hoặc các loại vật liệu làm phẳng sàn khác được sử dụng làm lớp bề mặt hoàn thiện trong các công trình xây dựng. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm chuyên ngành xây dựng, các nhà sản xuất vật liệu xây dựng, các đơn vị tư vấn thiết kế và thi công sàn công nghiệp hoặc dân dụng.

- Nguyên lý của phương pháp thử

• Phương pháp thử BCA dựa trên nguyên lý xác định độ sâu vết mài mòn được tạo ra bởi ba bánh xe bằng thép tôi cứng quay trên bề mặt mẫu thử dưới một tải trọng và số chu kỳ quay xác định.
• Độ sâu của vết mài mòn sau khi kết thúc quá trình thử nghiệm là chỉ số trực tiếp đánh giá khả năng chống mài mòn của vật liệu làm phẳng sàn trong điều kiện sử dụng thực tế.

- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Máy thử mài mòn BCA: Thiết bị chuyên dụng có đầu mài gồm ba bánh xe thép tôi cứng được bố trí đều nhau, có khả năng tự quay và quay quanh trục trung tâm dưới tải trọng quy định.
• Thiết bị đo độ sâu: Dụng cụ đo chuyên dụng (đồng hồ so hoặc thiết bị đo kỹ thuật số) có độ chính xác tối thiểu là 0,01 mm để đo độ sâu vết mài tại các vị trí cố định trên mẫu thử.
• Khuôn đúc mẫu: Khuôn có kích thước phù hợp (thường là hình vuông kích thước tối thiểu 300 mm x 300 mm hoặc hình tròn tương đương) để chế tạo mẫu thử có bề mặt phẳng, nhẵn và đồng nhất.

- Chuẩn bị mẫu thử và điều kiện bảo dưỡng

• Mẫu thử được chế tạo bằng cách trộn và đổ vật liệu làm phẳng sàn vào khuôn theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất.
• Bề mặt mẫu thử phải được hoàn thiện phẳng, không có bọt khí, vết nứt hoặc các khuyết tật bề mặt khác ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm.
• Mẫu thử sau khi đúc phải được bảo dưỡng trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn (thường là nhiệt độ 23 ± 2 độ C và độ ẩm tương đối 50 ± 5 %) trong khoảng thời gian quy định (thường là 28 ngày) trước khi tiến hành thử nghiệm.

- Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Đo kích thước ban đầu: Đặt mẫu thử vào vị trí đo, sử dụng thiết bị đo độ sâu để xác định và ghi lại các giá trị độ cao ban đầu tại các điểm đo được đánh dấu trước trên bề mặt mẫu.
• Tiến hành mài: Cố định mẫu thử vào máy thử BCA, hạ đầu mài chứa ba bánh xe thép xuống bề mặt mẫu, tác dụng tải trọng tiêu chuẩn và cho máy hoạt động đủ số chu kỳ quay quy định (thường là 2850 vòng).
• Làm sạch và đo lại: Sau khi hoàn thành số chu kỳ mài, tắt máy, nhấc đầu mài lên, làm sạch toàn bộ bụi bẩn và hạt rời trên bề mặt mẫu thử bằng chổi mềm hoặc máy hút bụi. Tiến hành đo lại độ cao tại các điểm đo ban đầu.

- Biểu thị kết quả và báo cáo thử nghiệm

• Độ chịu mài mòn BCA được tính bằng giá trị trung bình của độ sâu vết mài mòn tại các điểm đo, biểu thị bằng micromet (µm) hoặc milimet (mm).
• Báo cáo thử nghiệm phải thể hiện đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm: Tên và ký hiệu mẫu thử; Ngày chế tạo và ngày thử nghiệm; Điều kiện bảo dưỡng mẫu; Giá trị độ sâu mài mòn của từng điểm đo và giá trị trung bình; Các hiện tượng bất thường quan sát được trên bề mặt mẫu trong và sau khi thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13480-4:2022 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp chuẩn hóa quy trình đánh giá chất lượng vật liệu làm phẳng sàn, hỗ trợ các chủ đầu tư và nhà thầu lựa chọn được vật liệu phù hợp với yêu cầu chịu tải trọng và mài mòn của từng công trình.