Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12299:2018 về Khu cách ly đối với sinh vật có ích nhập khẩu - Yêu cầu chung được công bố năm 2018, đưa ra các quy định kỹ thuật và nguyên tắc quản lý bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn sinh học trong quá trình tiếp nhận, nuôi giữ và đánh giá các sinh vật có ích nhập khẩu vào Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu, khảo nghiệm, nuôi thả sinh vật có ích, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về kiểm dịch thực vật tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào các yêu cầu thiết kế, vận hành và quản lý đối với khu cách ly kiểm dịch thực vật dành riêng cho sinh vật có ích nhập khẩu.

- Phạm vi áp dụng chi tiết (Điều 1)

• Quy định các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với việc xây dựng, bố trí và vận hành khu cách ly kiểm dịch thực vật nhằm mục đích tiếp nhận, nhân nuôi, nghiên cứu và đánh giá các sinh vật có ích nhập khẩu.
• Ngăn ngừa triệt để nguy cơ thoát ra ngoài của các sinh vật có ích chưa được phép phóng thích, đồng thời kiểm soát và tiêu diệt các sinh vật gây hại đi kèm (như ký sinh bậc hai, vật chủ trung gian, mầm bệnh) có thể bám theo lô hàng nhập khẩu.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật không thể tách rời. Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới, người áp dụng phải tuân thủ theo phiên bản mới nhất được công bố.

- Thuật ngữ và định nghĩa quan trọng (Điều 3)

• Sinh vật có ích (Beneficial organism): Là bất kỳ sinh vật nào (bao gồm côn trùng, nhện bắt mồi, ký sinh, tuyến trùng, vi sinh vật) có khả năng hạn chế tác hại của sinh vật gây hại đối với tài nguyên thực vật hoặc mang lại lợi ích trực tiếp cho sản xuất nông, lâm nghiệp.
• Khu cách ly (Quarantine facility): Là cấu trúc khép kín về mặt vật lý (như nhà kính, nhà lưới, phòng thí nghiệm chuyên dụng) được thiết kế, xây dựng và vận hành nhằm ngăn chặn sự thoát ra của sinh vật bên trong và sự xâm nhập không kiểm soát của sinh vật từ bên ngoài.
• Sinh vật gây hại đi kèm (Associated pest): Là bất kỳ sinh vật gây hại hoặc tác nhân truyền bệnh nào vô tình đi kèm với lô sinh vật có ích nhập khẩu trong quá trình vận chuyển.
• Sự thoát (Escape): Hành vi di chuyển ngoài ý muốn của sinh vật có ích hoặc sinh vật đi kèm ra khỏi ranh giới kiểm soát của khu cách ly vào môi trường tự nhiên.

- Yêu cầu chung về thiết kế và vận hành khu cách ly (Điều 4)

• Yêu cầu về cấu trúc vật lý: Khu cách ly phải được xây dựng tại vị trí biệt lập, có hệ thống cửa kép (buồng đệm) để ngăn ngừa sinh vật bay hoặc bò ra ngoài khi nhân sự ra vào. Các cửa sổ, lỗ thông gió phải được bọc lưới chắn côn trùng có kích thước mắt lưới phù hợp với kích thước của sinh vật cách ly.
• Hệ thống xử lý chất thải và nước thải: Toàn bộ nước thải, giá thể nuôi và chất thải rắn phát sinh trong khu cách ly phải được thu gom và xử lý bằng phương pháp nhiệt (hấp tiệt trùng) hoặc hóa chất trước khi thải ra môi trường bên ngoài.
• Quản lý nhân sự và quy trình làm việc: Nhân viên làm việc tại khu cách ly phải được đào tạo chuyên sâu về an toàn sinh học. Phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thay đồ bảo hộ, khử trùng cá nhân trước khi vào và sau khi rời khỏi khu vực cách ly.
• Chế độ ghi chép và giám sát: Phải thiết lập hệ thống sổ nhật ký theo dõi chi tiết số lượng sinh vật nhập khẩu, tình trạng sinh trưởng, các biện pháp xử lý sinh vật gây hại đi kèm và báo cáo định kỳ cho cơ quan kiểm dịch thực vật có thẩm quyền.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12299:2018 có hiệu lực kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với các cơ sở kiểm dịch thực vật.