Nghị định 237/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành (ký thay bởi Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2012/NĐ-CP ngày 17 tháng 12 năm 2012 về tổ chức lễ tang cán bộ, công chức, viên chức. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chuẩn hóa, trang nghiêm hóa các nghi thức tang lễ đối với cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời tăng cường thực hành tiết kiệm, bảo vệ môi trường và điều chỉnh các chức danh tổ chức lễ tang phù hợp với thực tiễn công tác cán bộ hiện nay.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu khi từ trần; các cơ quan, tổ chức và cá nhân chịu trách nhiệm tổ chức hoặc có liên quan đến việc tổ chức lễ tang.

1. Sửa đổi, bổ sung các quy định chung về nghi thức lễ tang

• Bốn nghi thức lễ tang chính thức: Cán bộ, công chức, viên chức khi từ trần được tổ chức lễ tang theo một trong các nghi thức bao gồm: Lễ Quốc tang; Lễ tang cấp Nhà nước; Lễ tang cấp cao; Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức. Việc thay đổi nghi thức ngoài quy định phải do cấp có thẩm quyền quyết định.
• Bảo đảm vệ sinh và môi trường: Trường hợp tổ chức tại gia đình, thi hài phải được khâm liệm vào linh cữu bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là đối với người mắc bệnh truyền nhiễm lây nhiễm. Thời gian để linh cữu kể từ khi khâm liệm đến khi an táng thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật về phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Việc lựa chọn quan tài phải phù hợp với điều kiện gia đình, không gây ô nhiễm môi trường và phát sinh dịch bệnh.
• Nghiêm cấm rải tiền và hạn chế vàng mã: Tuyệt đối không rắc, rải các loại tiền do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành và ngoại tệ trong quá trình đưa tang từ nhà tang lễ hoặc gia đình đến nơi an táng; không đốt đồ mã tại nơi an táng. Đồng thời, hạn chế tối đa việc rắc, rải vàng mã trong lễ tang.
• Khuyến khích vòng hoa luân chuyển: Khuyến khích các tổ chức, cá nhân sử dụng vòng hoa luân chuyển trong lễ viếng. Ban Tổ chức Lễ tang chuẩn bị vòng hoa luân chuyển; trong thông báo tin buồn có ghi rõ: Các đoàn đến viếng không mang vòng hoa, chỉ mang băng vải đen (kích thước 1,2 m x 0,2 m) với dòng chữ trắng “Kính viếng”, phía dưới có dòng chữ nhỏ ghi tên cơ quan, tổ chức để gắn vào vòng hoa do Ban Tổ chức Lễ tang chuẩn bị.

2. Quy định chi tiết về Lễ Quốc tang

• Đối tượng áp dụng đặc biệt: Bộ Chính trị quyết định tổ chức Lễ Quốc tang đối với cán bộ cấp cao khác có quá trình đóng góp, công lao to lớn đối với sự nghiệp cách mạng và có uy tín lớn trong nước và quốc tế. Đối với người giữ chức vụ thuộc diện Lễ Quốc tang nhưng được cấp có thẩm quyền cho thôi chức vụ, nghỉ công tác, nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ hưu do có vi phạm, khuyết điểm thì lễ tang được tổ chức theo nghi thức Lễ tang cấp cao.
• Thành lập Ban Lễ tang và Ban Tổ chức:
  • Ban Lễ tang Nhà nước: Do Bộ Chính trị quyết định thành lập, gồm từ 25 thành viên trở lên đại diện cho các cơ quan cao nhất của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và địa phương quê hương/nơi sinh của người từ trần. Trưởng Ban Lễ tang là Tổng Bí thư hoặc Chủ tịch nước.
  • Ban Tổ chức Lễ tang: Do Bộ Chính trị quyết định thành lập, gồm từ 15 thành viên trở lên. Trưởng Ban Tổ chức là Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ (đối với người từ trần đã nghỉ hưu); hoặc là một trong các đồng chí Thường trực Ban Bí thư, Phó Chủ tịch nước, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội (đối với người đang công tác, tùy theo chức danh).
• Công tác soạn thảo văn bản và thông tin: Ban Tổ chức Trung ương chủ trì soạn thảo các văn bản thông cáo, danh sách ban lễ tang, tiểu sử, thông báo lễ viếng... Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì soạn thảo Lời điếu và Lời cảm ơn (phải lấy ý kiến của gia đình người từ trần trước khi thông qua). Đài Truyền hình Việt Nam truyền hình trực tiếp các nội dung chính của Lễ viếng, toàn bộ Lễ truy điệu, đưa tang (nếu không di chuyển bằng máy bay) và Lễ an táng.
• Địa điểm và nghi thức viếng: Tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội hoặc Nhà tang lễ Quốc gia phía Nam/Nhà tang lễ TP. Hồ Chí Minh. Ban Tổ chức chuẩn bị 06 vòng hoa tiêu chuẩn của các cơ quan lãnh đạo cao nhất và gia đình. Khi viếng, quân nhạc cử nhạc “Hồn tử sĩ”. Khi di chuyển linh cữu, có các sĩ quan mang ảnh, gối Huân chương, quấn cờ đi trước; Trưởng ban và Phó Trưởng ban Lễ tang Nhà nước cùng khiêng linh cữu ở phía đầu.

3. Quy định về Lễ tang cấp Nhà nước

• Đối tượng áp dụng và điều chỉnh chức danh: Áp dụng đối với Thượng tướng lực lượng vũ trang nhân dân là cán bộ hoạt động cách mạng trước ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Trường hợp người từ trần giữ chức vụ thuộc diện Lễ tang cấp Nhà nước nhưng bị cho thôi chức, nghỉ hưu trước tuổi... do vi phạm thì tổ chức theo nghi thức Lễ tang cấp cao; nếu bị kỷ luật cách chức hoặc xóa tư cách chức vụ, chức danh thì tổ chức theo nghi thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức.
• Ban Lễ tang và Ban Tổ chức: Do Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định thành lập. Ban Lễ tang gồm từ 20 thành viên trở lên; Ban Tổ chức Lễ tang gồm từ 15 thành viên trở lên đại diện các bộ, ban, ngành trung ương, địa phương và gia đình.
• Văn bản và địa điểm tổ chức: Ban Tổ chức Trung ương chủ trì soạn thảo các văn bản hành chính tang lễ. Cơ quan chủ quản của người từ trần chủ trì soạn thảo Lời điếu và Lời cảm ơn. Địa điểm tổ chức tương tự như Lễ Quốc tang. Vòng hoa viếng được thực hiện theo quy định chuẩn bị 06 vòng hoa như Lễ Quốc tang.

4. Quy định về Lễ tang cấp cao

• Đối tượng áp dụng: Cán bộ đương chức hoặc thôi giữ chức thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý (trừ diện Quốc tang và cấp Nhà nước); lão thành cách mạng (hoạt động trước 01/01/1945) được tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất trở lên; cán bộ hoạt động ở miền Nam thời kỳ chống Mỹ được tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất trở lên; các nhà hoạt động xã hội, văn hóa, khoa học tiêu biểu được giải thưởng Hồ Chí Minh và Huân chương Độc lập hạng Nhất trở lên hoặc là Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động.
• Điều chỉnh do vi phạm kỷ luật: Trường hợp đối tượng thuộc diện Lễ tang cấp cao nhưng bị kỷ luật cách chức hoặc xóa tư cách chức vụ, chức danh thì tổ chức theo nghi thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức. Đối với Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng bị cho thôi chức, nghỉ hưu trước tuổi... do vi phạm, khuyết điểm cũng tổ chức theo nghi thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức.
• Địa điểm và an táng: Tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông (Hà Nội) hoặc Nhà tang lễ Quốc gia phía Nam/Nhà tang lễ TP. Hồ Chí Minh. An táng tại Nghĩa trang Mai Dịch (Hà Nội) hoặc Nghĩa trang TP. Hồ Chí Minh đối với các trường hợp lão thành cách mạng, nhà khoa học, văn hóa tiêu biểu đáp ứng tiêu chuẩn huân chương nêu trên.
• Vòng hoa viếng: Ban Tổ chức chuẩn bị 02 vòng hoa có kích thước giống nhau của cơ quan chủ quản và gia đình đặt cố định hai bên bàn thờ.

5. Quy định về Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức

• Trang trí lễ đài tại nhà tang lễ: Phông nền đen gắn ảnh người từ trần và dòng chữ trắng “Vô cùng thương tiếc...”. Bàn thờ đặt chính giữa, hai bên đặt cố định 02 vòng hoa của cơ quan và gia đình. Linh cữu đặt chính giữa, đầu hướng về lễ đài. Gia đình đứng phía bên trái phòng lễ tang (nhìn từ dưới lên).
• Trang trí tại gia đình: Lễ đài được trang trí linh hoạt tùy theo phong tục, tập quán, điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của gia đình người từ trần.
• Vòng hoa và nghi thức: Ban Tổ chức chuẩn bị 02 vòng hoa cố định của cơ quan chủ quản và gia đình. Các nghi thức Lễ truy điệu, Lễ đưa tang, Lễ hạ huyệt thực hiện theo quy định chung hoặc điều chỉnh cho phù hợp với phong tục, hoàn cảnh gia đình.

6. Trách nhiệm thi hành và các điều khoản bãi bỏ, thay thế

• Trách nhiệm của các Bộ, ngành: Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện các quy định tang lễ đối với người từ trần thuộc phạm vi quản lý. Bộ Y tế ban hành quy định về vệ sinh trong hoạt động mai táng, hỏa táng, điện táng.
• Nội dung bãi bỏ, thay thế: Thay thế cụm từ “hình thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức” bằng “nghi thức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức” tại khoản 2 Điều 47. Bãi bỏ một số đoạn tại đề dẫn khoản 2 Điều 49, bãi bỏ khoản 6 Điều 57 và toàn bộ Điều 58 của Nghị định số 105/2012/NĐ-CP.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 237/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.