1. Hà Sơn H (tên gọi khác: Không); sinh ngày 26 tháng 10 năm 2007, tại tỉnh Lạng Sơn. Nơi cư trú: Số nhà E, ngách B, ngõ F đường B, khu N, xã H, tỉnh Lạng Sơn; nghề nghiệp: Học sinh lớp 12A12 trường Trung học phổ thông H2 từ ngày 05/9/2025 đến nay; trình độ học vấn: 11/12; dân tộc: Nùng; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Hà Hân H1, sinh năm 1980 và bà Chu Thị L sinh năm 1978; vợ, con: chưa có. Tiền án, tiền sự: Không có; nhân thân: Chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật; bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn C đi khỏi nơi cư trú từ ngày 12/11/2025 đến nay; có mặt.

2. Hoàng Mạnh T (tên gọi khác: Không); sinh ngày 16 tháng 11 năm 2007, tại tỉnh Lạng Sơn. Nơi cư trú: Khu N, xã H, tỉnh Lạng Sơn; nghề nghiệp: Học sinh lớp 12A1 trường Trung học phổ thông H2 từ ngày 05/9/2025 đến nay; trình độ học vấn: 11/12; dân tộc: Nùng; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Hoàng Bá D, sinh năm 1980 và bà Chu Thị L1 sinh năm 1980; vợ, con: chưa có. Tiền án, tiền sự: Không có; nhân thân: Chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật; bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn C đi khỏi nơi cư trú từ ngày 18/11/2025 đến nay; có mặt.

* Người bào chữa cho các bị cáo Hà Sơn H, Hoàng Mạnh T: Bà Nông Thị K – Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lạng Sơn. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Hà Hân H1, sinh năm 1980; địa chỉ: Số nhà E, ngách B, ngõ F đường B, khu N, xã H, tỉnh Lạng Sơn. Có mặt.
2. Trường Trung học phổ thông H2, tỉnh Lạng Sơn.

Người đại diện hợp pháp: Ông Phạm Công B - Phó Hiệu trưởng. Có mặt.

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, đại diện hợp pháp của bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên toà vắng mặt ông Vi Thế Cường – Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn (theo quyết định phân công kiểm sát viên tham gia phiên toà) do bận công tác đột xuất, tuy nhiên đã có ông Nguyễn Văn Tuyên - Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4, Lạng Sơn tham gia phiên toà. Xét thấy vụ án không thuộc trường hợp phải có nhiều Kiểm sát viên tham gia phiên toà, việc vắng mặt ông Vi Thế Cường không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án. Căn cứ Điều 289 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt.

[3] Lời khai nhận của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại Cơ quan điều tra, các biên bản khám nghiệm, thực nghiệm hiện trường, các bản kết luận giám định, định giá... đồng thời hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã thu thập hợp pháp và được thẩm tra tại phiên toà; có đủ cơ sở để xác định:

[4] Do muốn có tiền tiêu sài cá nhân nên hồi 00 giờ 30 phút ngày 14/02/2025 Hà Sơn H, Hoàng Mạnh T đã có hành vi cùng nhau đột nhập, cắt khoá phòng chứa giáo cụ của Trường THPT H2 và chiếm đoạt được 03 khẩu súng AK hoán cải (mỗi khẩu súng đều có các linh kiện: thân súng, nòng súng, bộ phận khoá nòng, bộ phận cò súng là linh kiện cơ bản của vũ khí quân dụng AK theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024) và 04 dây đeo súng AK, 04 hộp tiếp đạn AK. Sau đó M về nhà cất giấu, ngay sau đó đến buổi tối cùng ngày đã bị phát hiện và các bị cáo tự giao nộp toàn bộ tang vật; cơ quan chức năng đã kết luận giám định đối với 03 khẩu súng AK hoán cải có các linh kiện là vũ khí quân dụng.

[5] Hành vi của các bị cáo Hà Sơn H, Hoàng Mạnh T có tính chất nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chế độ quản lý vũ khí quân dụng của Nhà nước được pháp luật bảo vệ, gây mất ổn định trật tự tại địa phương. Các bị cáo biết hành vi chiếm đoạt vũ khí quân dụng là vi phạm pháp luật nhưng vì mục đích thoả mãn sở thích tò mò cá nhân và có thể bán được tiền tiêu sài cá nhân nên các bị cáo đã thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp; thời điểm phạm tội, các bị cáo thuộc trường người từ 16 đến 18 tuổi phạm tội nghiêm trọng.

[6] Hành vi của các bị cáo Hà Sơn H, Hoàng Mạnh T đã đủ yếu tố cấu thành tội Chiếm đoạt vũ khí quân dụng theo quy định tại khoản 1 Điều 304 của Bộ luật Hình sự; Bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Lạng Sơn đã truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[7] “Điều 304: Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự.

1. Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm.

...5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.”

[8] Để quyết định hình phạt ngoài việc xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm trong hành vi phạm tội của các bị cáo, cần phải xem xét đến nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt, cụ thể:

[9] Về nhân thân: Các bị cáo có nhân thân tốt, chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, quá trình học tập chưa bị xử lý kỷ luật. Các bị cáo có hoàn cảnh gia đình éo le (có văn bản xác nhận của đại diện khu dân cư và chính quyền địa phương), hiện đều đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão số 11 vừa qua (toàn bộ nhà cửa, đồ dùng sinh hoạt, phương tiện đi lại bị ngập sâu trong nước, hư hỏng toàn bộ); mẹ bị cáo Hà Sơn H thường xuyên đau ốm, anh trai bị cáo đang theo học đại học; bố, mẹ bị cáo Hoàng Mạnh T làm nghề lao động tự do (đi làm thuê) không có thu nhập ổn định, cuộc sống bấp bênh.

[10] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không có.

[11] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và tại phiên toà, các bị cáo đã thành khẩn khai báo toàn bộ hành vi phạm tội và thể hiện thái độ ăn năn hối cải. Các bị cáo phạm tội nhưng gây thiệt hại không lớn do ngay trong ngày 14/02/2025, hành vi đã được nhanh chóng truy xét, khi cơ quan công an đến nhà làm việc, bị cáo Hà Sơn H, Hoàng Mạnh T đã tự thừa nhận toàn bộ hành vi và giao nộp ngay số tài sản chiếm đoạt nên chưa xảy thiệt hại vật chất cho nhà trường, do vậy xác định các bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s, h khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[12] Ngoài ra các bị cáo còn được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự, cụ thể: Các bị cáo lần đầu phạm tội (chưa có tiền án, tiền sự) do tò mò, nể nang, bột phát thực hiện hành vi phạm tội trong khi chưa đủ 18 tuổi, năng lực hiểu biết pháp luật có phần hạn chế. Tại phiên toà, đại diện Ban giám hiệu nhà trường có ý kiến đề nghị giảm nhẹ hình phạt, cho các bị cáo được cải tạo tại địa phương để có điều kiện tiếp tục theo học hoàn thiện, tốt nghiệp chương trình giáo dục trung học phổ thông.

[13] Riêng đối với bị cáo Hà Sơn H: Quá trình học tập bị cáo được tặng thưởng nhiều “Giấy khen”. Bị cáo có ông bà nội được tặng thưởng Huy chương hạng Nhất trong kháng chiến chống Mỹ; bố, mẹ là giáo viên giảng dạy tại điểm trường khu vực vùng 3, có nhiều cống hiến, tận tuỵ đối với sự nghiệp giáo dục, nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và là giáo viên dạy giỏi cấp huyện, cấp tỉnh; được tặng thưởng nhiều “Bằng khen” của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn, “Giấy khen” của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H trong quá trình công tác. Việc Hà Sơn H đã tự thú hành vi chiếm đoạt 02 khẩu súng trước đó, tuy nhiên kết quả điều tra không đủ căn cứ chứng minh và tại thời điểm đó Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 chưa có hiệu lực thi hành nên súng hoán cải, không có khả năng chiến đấu và không xác định là vũ khí quân dụng; mặc dù vậy, bản thân bị cáo và gia đình có ý thức tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền 10.000.000 đồng nhằm mục đích bồi hoàn, khắc phục hậu quả, thiệt hại.

[14] Đối với bị cáo Hoàng Mạnh T: Quá trình học tập bị cáo được nhà trường tặng thưởng “Giấy khen”; bị cáo có ông nội được tặng thưởng Huân chương Chiến sĩ giải phóng, Huân chương kháng chiến hạng Ba trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

[15] Về hình phạt chính; trên cơ sở xem xét, tính chất, mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo, nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, thấy rằng: các bị cáo phạm tội mang tính chất đồng phạm nhưng thuộc trường hợp giản đơn với vai trò là người thực hành, cùng thực hiện hành vi phạm tội; riêng Hà Sơn H là người khởi xướng, rủ Hoàng Mạnh T cùng nhau thực hiện hành vi phạm tội nên bị cáo Hà Sơn H giữ vai trò chính trong vụ án và phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc hơn. Bị cáo Hoàng Mạnh T là người thực hành tích cực, giúp sức. Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trong đó có 02 tình tiết quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự; có đề nghị xin giảm nhẹ hình phạt, đơn trình bày hoàn cảnh gia đình có xác nhận của chính quyền địa phương, tác động người nhà khắc phục hậu quả. Các bị cáo có nhân thân tốt, trước khi phạm tội là học sinh luôn thực hiện tốt nội quy, quy định của trường lớp có xác nhận của giáo viên chủ nhiệm, quá trình học tập được nhà trường khen thưởng, có tinh thần thiện nguyện “lá lành đùm lá rách” ủng hộ những hoàn cảnh khó khăn (ủng hộ khắc phục cơn bão số 11 năm 2025, ủng hộ quỹ Tết vì người nghèo). Tại thời điểm phạm tội các bị cáo là người chưa thành niên nên được hưởng các quy định về việc áp dụng hình phạt không vượt quá 3/5 so với người thành niên phạm tội tương ứng theo quy định tại khoản 1 Điều 115 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024.

[16] Hội đồng xét xử quyết định xử phạt các bị cáo ở gần mức khởi điểm của khung hình phạt đảm bảo tính nghiêm minh trong việc răn đe, giáo dục, phòng ngừa tội phạm; tuy nhiên, không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, cho các bị cáo được hưởng án treo ấn định gấp đôi thời gian thử thách cải tạo, giáo dục dưới sự giám sát của gia đình và chính quyền địa phương tạo điều kiện cho các bị cáo có cơ hội sửa chữa sai lầm, tiếp tục con đường học tập, lao động trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

[17] Về hình phạt bổ sung: Thời điểm xét xử các bị cáo đã thành niên, căn cứ kết quả xác minh, thể hiện các bị cáo hiện đang là học sinh (mới được đi học lại từ tháng 9 năm 2025), chưa có nghề nghiệp, không có thu nhập, không có tài sản riêng, nên không áp dụng hình phạt tiền bổ sung do không khả thi trong việc thi hành án.

[18] Về nghĩa vụ dân sự: Ông Hà Hân H1 là bố đẻ của Hà Sơn H đã giúp đỡ, nộp hộ số tiền 10.000.000 đồng nhằm khắc phục hậu quả. Thời điểm xét xử bị cáo đã thành niên nên phải tự chịu trách nhiệm dân sự và có nghĩa vụ hoàn trả; tuy nhiên ông Hà Hân H1 tự nguyện không yêu cầu Hà Sơn H thanh toán, hoàn trả và không có yêu cầu đề nghị Toà án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét theo quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối với thiệt hại của 04 ổ khoá bị cưa cắt dân đến hư hỏng nhưng có giá trị không lớn, đại diện nhà trường đã tự khắc phục và không đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản nên không xem xét.

[19] Về xử lý vật chứng: Cần trả lại cho Trường THPT H2 03 khẩu súng AK hoán cải cấp 5, 04 hộp tiếp đạn súng AK, 04 dây đeo súng AK vì đây là các tài sản đã được cơ quan quân sự địa phương bàn giao, có trách nhiệm quản lý, sử dụng theo quy định. Tịch thu, tiêu huỷ các đồ vật liên quan đến hành vi phạm tội và không còn giá trị do các bị cáo không yêu cầu, tiêu huỷ 04 ổ khoá bị cưa cắt đã hư hỏng không còn giá trị sử dụng. Tịch thu hoá giá nộp ngân sách Nhà nước 02 chiếc điện thoại di động của các bị cáo do có liên quan đến việc rủ nhau thực hiện việc phạm tội, riêng chiếc điện thoại của Hà Sơn H còn liên quan đến hành vi trao đổi mua bán súng. Đối với số tiền 10.000.000 đồng do Hà Sơn H và gia đình tự nguyện nộp lại nhằm khắc phục hậu quả cho nhà trường; tuy nhiên đại diện trường THPT H2 xác định chỉ được giao quản lý, sử dụng và hiện cũng chưa có căn cứ xác định người phạm tội nên không có căn cứ để nhận số tiền này; thấy rằng Hà Sơn H đã tự khai nhận số tiền có được do hành vi bất chính nên cần tịch thu, sung nộp ngân sách nhà nước.

[20] Tình tiết, sự việc liên quan: Đối với 02 khẩu súng AK hoán cải mà Hà Sơn H tự khai nhận đã lấy trộm trước đó (Trường THPT H2 xác nhận bị mất nhưng không xác định được thời điểm và người thực hiện). H H khai nhận, đã thực hiện hành vi vào ngày 20/11/2024, tương ứng thời điểm Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 đang có hiệu lực thi hành, trong đó không quy định các linh kiện của súng quân dụng AK là vũ khí quân dụng hay các loại vũ khí khác mà Bộ luật Hình sự điều chỉnh. Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Lạng Sơn từ chối định giá 02 khẩu súng AK hoán cải này với lý do không đủ thông tin để định giá.

[21] Quá trình điều tra, Hà Sơn H khai không biết mã số, kí hiệu của 02 khẩu súng AK hoán cải này. Cơ quan điều tra đã có văn bản gửi Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để rà soát đối với 02 khẩu súng nêu trên; đã có 52/62 tỉnh, thành phố (trước thời điểm ngày 01/7/2025 sáp nhập tỉnh) trả lời kết quả: Không phát hiện có vụ án, vụ việc nào liên quan đến 02 khẩu súng AK hoán cải nêu trên. Hà Sơn H thừa nhận đã bán 02 khẩu súng cho người không quen biết, trao đổi thông tin mua bán với tài khoản mạng xã hội T1 “Nguyễn T2”. Cơ quan điều tra đã điều tra, xác minh nhưng không xác định được nhân thân đối tượng liên quan, do vậy chưa có căn cứ xử lý đối với hành vi trên trong cùng vụ án này; trường hợp không có căn cứ xử lý hình sự, cần đề nghị cơ quan chức năng xem xét, xử lý hành chính theo quy định.

[22] Các bị cáo là người bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

[23] Đề nghị luận tội và các căn cứ áp dụng, xử lý các vấn đề liên quan của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn tại phiên tòa phù hợp với các nhận định nêu trên, phù hợp với quan điểm bào chữa của trợ giúp pháp lý nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Riêng đối với mức án khởi điểm đề nghị đối với bị cáo Hà Sơn H là tương đối phù hợp, tuy nhiên quá trình đối đáp, tranh luận đã làm rõ bị cáo được hưởng thêm và có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự so với bị cáo Hoàng Mạnh T nên Hội đồng xét xử, xem xét áp dụng mức hình phạt thấp hơn 01 tháng so với đề nghị của Kiểm sát viên, cho bị cáo được hưởng lượng khoan hồng, phù hợp chính sách pháp luật nhân đạo khi xử lý người chưa thành niên phạm tội.

[24] Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại các Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.