Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3173:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3173:2008 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn ASTM D 611 - 07, quy định phương pháp xác định điểm anilin và điểm anilin hỗn hợp của các sản phẩm dầu mỏ và dung môi hyđrocacbon. Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết về nội dung Phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và các phương pháp cụ thể được áp dụng trong tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn quy định quy trình xác định điểm anilin của các sản phẩm dầu mỏ và dung môi hyđrocacbon, đồng thời xác định điểm anilin hỗn hợp đối với các sản phẩm có điểm anilin thấp hơn nhiệt độ đông đặc của anilin trong hỗn hợp thử nghiệm.
• Tiêu chuẩn thiết lập năm phương pháp thử nghiệm riêng biệt (được ký hiệu từ Phương pháp A đến Phương pháp E) nhằm tối ưu hóa độ chính xác cho từng nhóm mẫu thử có đặc tính vật lý khác nhau:
• Phương pháp A: Áp dụng cho các mẫu thử có màu sáng, độ nhớt thấp và áp suất hơi bão hòa ở nhiệt độ thử nghiệm thấp hơn áp suất khí quyển.
• Phương pháp B: Áp dụng cho các mẫu thử có độ nhớt cao, đòi hỏi thiết bị khuấy trộn mạnh hơn để đảm bảo tính đồng nhất của hỗn hợp.
• Phương pháp C: Áp dụng cho các mẫu thử có độ bay hơi cao, dễ hóa hơi ở nhiệt độ thử nghiệm, yêu cầu thiết bị kín để tránh thất thoát mẫu.
• Phương pháp D: Áp dụng cho các mẫu thử có màu tối hoặc đục, khó quan sát bằng mắt thường, cần sử dụng thiết bị phát hiện quang học tự động hoặc bán tự động.
• Phương pháp E: Áp dụng cho các mẫu thử đặc biệt sử dụng thiết bị có kích thước nhỏ để tiết kiệm lượng mẫu và hóa chất thử nghiệm.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chuẩn xác và đồng bộ khi thực hiện thử nghiệm, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng kết hợp các tài liệu viện dẫn sau:

• Các tiêu chuẩn ASTM liên quan đến việc hiệu chuẩn nhiệt kế, thiết bị đo lường nhiệt độ chuyên dụng dùng trong thí nghiệm dầu mỏ.
• Các tiêu chuẩn về lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử nghiệm để đảm bảo tính đại diện của mẫu dầu mỏ và dung môi hyđrocacbon trước khi tiến hành phân tích.
• Các quy định an toàn hóa chất liên quan đến việc lưu trữ, sử dụng và thải bỏ anilin - một hợp chất hữu cơ có độc tính cao đối với sức khỏe con người và môi trường.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa khoa học cốt lõi làm cơ sở cho việc đo lường và tính toán kết quả:

• Điểm anilin (Aniline point): Là nhiệt độ tối thiểu ở trạng thái cân bằng mà tại đó một thể tích bằng nhau của anilin và mẫu thử (hoặc dung môi hyđrocacbon) có khả năng hòa tan hoàn toàn vào nhau để tạo thành một pha lỏng đồng nhất duy nhất.
• Điểm anilin hỗn hợp (Mixed aniline point): Là nhiệt độ tối thiểu ở trạng thái cân bằng mà tại đó một hỗn hợp gồm hai thể tích bằng nhau của anilin và một thể tích mẫu thử kết hợp với một thể tích n-heptan tinh khiết (đạt tiêu chuẩn quy định) hòa tan hoàn toàn vào nhau tạo thành một pha duy nhất.

- Điều 4: Tóm tắt phương pháp thử

Nguyên lý vận hành và quy trình thực nghiệm cơ bản được tóm tắt như sau:

• Các thể tích quy định của anilin và mẫu thử (hoặc hỗn hợp mẫu thử và n-heptan đối với phép thử điểm anilin hỗn hợp) được đong chính xác và cho vào một ống nghiệm hoặc thiết bị đo chuyên dụng.
• Hỗn hợp được khuấy trộn liên tục bằng cơ học và tiến hành gia nhiệt với tốc độ được kiểm soát nghiêm ngặt cho đến khi hai pha lỏng hòa tan hoàn toàn vào nhau, tạo thành một dung dịch trong suốt, đồng nhất.
• Sau khi đạt trạng thái đồng nhất, hỗn hợp được làm nguội một cách có kiểm soát. Nhiệt độ tại thời điểm bắt đầu xuất hiện sự phân tách pha (được nhận biết bằng sự vẩn đục đột ngột của hỗn hợp) được ghi lại chính xác. Nhiệt độ này chính là điểm anilin hoặc điểm anilin hỗn hợp của mẫu thử.