Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2101:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2101:2008 (hoàn toàn tương đương với ISO 2813:1994) quy định phương pháp xác định độ bóng phản quang của màng sơn không chứa kim loại. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng trong ngành sơn và vecni, giúp đánh giá chất lượng bề mặt màng sơn thông qua các góc đo tiêu chuẩn là 20 độ, 60 độ và 85 độ. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và mục đích sử dụng của phương pháp đo độ bóng phản quang:

• Mục đích phương pháp: Tiêu chuẩn quy định phương pháp đo độ bóng phản quang của màng sơn không chứa kim loại bằng thiết bị đo độ bóng quang điện với các góc hình học 20 độ, 60 độ và 85 độ.
• Lựa chọn góc đo phù hợp:
  • Góc 60 độ được áp dụng cho tất cả các màng sơn. Tuy nhiên, đối với màng sơn có độ bóng rất cao hoặc màng sơn hoàn toàn mờ (độ bóng rất thấp), các góc đo khác sẽ cho kết quả chính xác hơn.
  • Góc 20 độ được thiết kế để đánh giá các màng sơn có độ bóng cao (tức là những màng sơn có độ bóng ở góc 60 độ lớn hơn 70 đơn vị).
  • Góc 85 độ được thiết kế để đánh giá các màng sơn có độ bóng thấp hoặc mờ (tức là những màng sơn có độ bóng ở góc 60 độ nhỏ hơn 10 đơn vị).
• Đối tượng không áp dụng: Phương pháp này không áp dụng cho việc đo độ bóng của các loại sơn có chứa bột kim loại (sơn metallic) do tính chất phản xạ ánh sáng đặc thù của kim loại làm sai lệch kết quả đo.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phải kết hợp viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn liên quan sau đây. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 2090 (ISO 15528): Sơn, vecni và nguyên liệu cho sơn và vecni - Lấy mẫu.
• TCVN 5669 (ISO 1513): Sơn và vecni - Kiểm tra và chuẩn bị mẫu thử.
• TCVN 9760 (ISO 2808): Sơn và vecni - Xác định độ dày màng sơn.
• ISO 3270: Sơn, vecni và nguyên liệu của chúng - Nhiệt độ và độ ẩm để điều hòa và thử nghiệm.

Điều 3: Định nghĩa và thuật ngữ

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa cốt lõi để thống nhất cách hiểu trong quá trình thử nghiệm:

• Độ bóng phản quang (Specular gloss): Là tỷ số giữa quang thông phản xạ từ mẫu thử trong hướng phản xạ gương đối với một nguồn sáng và góc thu nhận xác định, so với quang thông phản xạ từ một tấm kính đen bóng tiêu chuẩn có chiết suất xác định.
• Ý nghĩa của định nghĩa: Giúp thiết lập thang đo chuẩn cho thiết bị đo độ bóng, trong đó tấm kính đen tiêu chuẩn thường được quy ước có giá trị độ bóng bằng 100 đơn vị độ bóng (gloss units) cho tất cả các góc đo.

Điều 4: Nguyên tắc đo

Nguyên tắc hoạt động của phương pháp đo độ bóng phản quang được quy định cụ thể như sau:

• Sử dụng một thiết bị đo độ bóng quang điện để chiếu một chùm sáng có các đặc tính xác định lên bề mặt màng sơn cần thử nghiệm dưới một góc chiếu cố định (20 độ, 60 độ hoặc 85 độ so với pháp tuyến của bề mặt).
• Bộ phận thu nhận ánh sáng của thiết bị sẽ tiến hành đo lượng ánh sáng phản xạ gương từ bề mặt màng sơn theo góc phản xạ tương ứng.
• Kết quả đo được so sánh trực tiếp với giá trị phản xạ của các tấm chuẩn độ bóng đã được hiệu chuẩn trước đó để đưa ra trị số độ bóng chính xác của màng sơn dưới dạng đơn vị độ bóng.