Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13695-2:2023 về Đường ray - Phương pháp thử nghiệm bộ phụ kiện liên kết - Phần 2: Xác định sức kháng xoắn quy định phương pháp thử nghiệm trong phòng thí nghiệm để xác định mômen cản xoay (sức kháng xoắn) của ray được liên kết vào tà vẹt hoặc các cơ cấu đỡ bằng bộ phụ kiện liên kết đường ray.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thiết kế, sản xuất, thử nghiệm, nghiệm thu và quản lý chất lượng các bộ phụ kiện liên kết đường ray sử dụng trong hệ thống đường sắt. Tiêu chuẩn áp dụng cho các bộ phụ kiện liên kết hoàn chỉnh trên tà vẹt bê tông, tà vẹt gỗ, tà vẹt thép hoặc các tấm đỡ liên tục trên nền đường ray không đá ba-lát.

Các nội dung kỹ thuật cốt lõi của tiêu chuẩn

• Nguyên lý thử nghiệm: Thử nghiệm được thực hiện bằng cách tác dụng một mômen xoắn lên một đoạn ray ngắn được lắp chặt vào tà vẹt hoặc khối đỡ bằng bộ phụ kiện liên kết cần thử nghiệm. Qua đó, xác định mối quan hệ giữa mômen xoắn tác dụng và góc xoay của ray để tính toán sức kháng xoắn của hệ thống liên kết.
• Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm: Yêu cầu sử dụng bệ thử cứng vững để cố định tà vẹt hoặc khối đỡ; thiết bị truyền lực để tạo ra mômen xoắn tác dụng lên ray; các cảm biến đo lực hoặc cảm biến đo mômen xoắn có độ chính xác cao; và thiết bị đo góc xoay của ray so với tà vẹt.
• Chuẩn bị mẫu thử: Mẫu thử bao gồm một đoạn ray ngắn phù hợp, tà vẹt hoặc khối đỡ tiêu chuẩn, và bộ phụ kiện liên kết hoàn chỉnh. Việc lắp ráp bộ phụ kiện liên kết lên tà vẹt và ray phải được thực hiện nghiêm ngặt theo đúng hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất, bao gồm cả việc kiểm soát lực siết của các chi tiết liên kết.
• Quy trình thực hiện thử nghiệm: Lắp đặt cụm mẫu thử vào bệ thử nghiệm một cách chắc chắn. Tác dụng mômen xoắn tăng dần lên đoạn ray với tốc độ kiểm soát ổn định. Ghi lại liên tục các giá trị mômen xoắn và góc xoay tương ứng cho đến khi đạt được góc xoay quy định hoặc khi hệ thống liên kết bị trượt hoàn toàn.
• Xác định kết quả và tính toán: Sức kháng xoắn được xác định từ đường cong biểu diễn mối quan hệ giữa mômen xoắn và góc xoay. Kết quả thử nghiệm là giá trị mômen xoắn tại góc xoay giới hạn theo quy định hoặc mômen xoắn cực đại đạt được trong quá trình thử nghiệm.
• Yêu cầu đối với báo cáo thử nghiệm: Báo cáo kết quả thử nghiệm phải thể hiện đầy đủ các thông tin bao gồm: viện dẫn tiêu chuẩn áp dụng; mô tả chi tiết về mẫu thử (loại ray, loại tà vẹt, loại phụ kiện liên kết); lực siết ban đầu; biểu đồ mômen xoắn - góc xoay; giá trị sức kháng xoắn xác định được; và bất kỳ hiện tượng bất thường nào quan sát được trong quá trình thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13695-2:2023 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố áp dụng, nhằm đồng bộ hóa quy trình thử nghiệm phụ kiện liên kết đường ray với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế.