Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13079-1:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 62471:2006) về An toàn quang sinh học của bóng đèn và hệ thống bóng đèn - Phần 1: Quy định chung, đưa ra các hướng dẫn và phương pháp đánh giá an toàn quang sinh học đối với các nguồn phát sáng nhân tạo.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại bóng đèn và hệ thống bóng đèn phát ra bức xạ quang học trong dải bước sóng từ 200 nm đến 3000 nm. Phạm vi bao gồm cả các nguồn sáng LED, bóng đèn huỳnh quang, bóng đèn sợi đốt, bóng đèn phóng điện cường độ cao và các thiết bị chiếu sáng thông dụng khác. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các thiết bị laser.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng và kinh doanh các thiết bị chiếu sáng, hệ thống bóng đèn tại thị trường Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định khung pháp lý và kỹ thuật để đánh giá và kiểm soát các mối nguy hại quang sinh học từ các nguồn sáng nhân tạo không phải laser.
• Cung cấp các phương pháp đo lường cụ thể đối với bức xạ quang học phát ra từ bóng đèn và hệ thống bóng đèn, từ đó phân loại các nguồn sáng này theo các nhóm rủi ro khác nhau đối với sức khỏe con người.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Quy định các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan được sử dụng làm căn cứ đối chiếu và phối hợp áp dụng, đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong quá trình đo lường, thử nghiệm bức xạ quang học.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Bức xạ quang học (Optical radiation): Bức xạ điện từ có bước sóng nằm trong khoảng giữa vùng chuyển tiếp sang tia X (khoảng 100 nm) và vùng chuyển tiếp sang sóng vô tuyến (khoảng 1 mm).
• Độ rọi bức xạ (Irradiance): Mật độ công suất bức xạ thu nhận được trên một đơn vị diện tích bề mặt tiếp xúc.
• Độ chói bức xạ (Radiance): Công suất bức xạ phát ra, truyền qua hoặc nhận được bởi một bề mặt, trên một đơn vị góc đặc và trên một đơn vị diện tích hình chiếu.
• Hệ thống bóng đèn (Lamp system): Tổ hợp bao gồm bóng đèn và các linh kiện đi kèm như bộ khởi động, chao đèn, thấu kính hoặc các bộ phận quang học khác có khả năng làm thay đổi đặc tính phân bố bức xạ của nguồn sáng.

- Điều 4: Giới hạn phơi nhiễm bức xạ quang học

• Thiết lập các giới hạn phơi nhiễm nghiêm ngặt đối với da và mắt nhằm ngăn ngừa các tổn thương sinh học tức thời (cấp tính) hoặc lâu dài (mãn tính) do tiếp xúc với bức xạ quang học.
• Mối nguy hại actinic UV đối với da và mắt: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 200 nm đến 400 nm nhằm bảo vệ giác mạc, kết mạc và da khỏi bị bỏng rát hoặc viêm nhiễm do tia cực tím.
• Mối nguy hại UV-A đối với mắt: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 315 nm đến 400 nm nhằm ngăn ngừa nguy cơ đục thủy tinh thể do bức xạ cực tím gần.
• Mối nguy hại ánh sáng xanh (Blue-light hazard) đối với võng mạc: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 300 nm đến 700 nm (đặc biệt nguy hiểm trong khoảng 435 nm đến 440 nm) nhằm bảo vệ võng mạc khỏi các tổn thương quang hóa do ánh sáng xanh gây ra.
• Mối nguy hại nhiệt đối với võng mạc: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 380 nm đến 1400 nm nhằm ngăn ngừa tổn thương nhiệt cho võng mạc khi nhìn trực tiếp vào nguồn sáng cường độ cao trong thời gian ngắn.
• Mối nguy hại bức xạ hồng ngoại (IR) đối với mắt: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 780 nm đến 3000 nm nhằm bảo vệ giác mạc và thủy tinh thể khỏi bị tổn thương do nhiệt hồng ngoại.
• Mối nguy hại nhiệt đối với da: Giới hạn phơi nhiễm trong dải bước sóng từ 380 nm đến 3000 nm nhằm tránh gây bỏng da khi tiếp xúc gần với các nguồn sáng tỏa nhiệt mạnh.
• Quy định các công thức toán học, hàm trọng số phổ và thời gian phơi nhiễm tiêu chuẩn để tính toán chính xác mức độ an toàn của từng loại nguồn sáng trong điều kiện sử dụng thực tế.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13079-1:2020 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố ban hành, đóng vai trò là cơ sở kỹ thuật quan trọng cho việc kiểm soát chất lượng và an toàn sức khỏe đối với các sản phẩm chiếu sáng tại Việt Nam.