Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11850-11:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11850-11:2017 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 60896-11:2002. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chung và phương pháp thử nghiệm đối với dòng sản phẩm acquy chì-axit đặt tĩnh tại loại có thoát khí. Tiêu chuẩn này được áp dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp năng lượng, viễn thông và hệ thống nguồn dự phòng nhằm đảm bảo tính an toàn, độ bền và hiệu suất hoạt động tối ưu của thiết bị nguồn điện tĩnh tại.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cơ bản và các phương pháp thử nghiệm tương ứng cho tất cả các loại acquy chì-axit đặt tĩnh tại loại có thoát khí. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Áp dụng cho các bình đơn và khối acquy được thiết kế để lắp đặt cố định tại một vị trí, không di chuyển thường xuyên trong quá trình vận hành.
• Phục vụ cho các mục đích lưu trữ năng lượng, cung cấp nguồn điện dự phòng khẩn cấp, hệ thống viễn thông, trạm biến áp và các ứng dụng công nghiệp khác đòi hỏi nguồn điện một chiều liên tục và tin cậy.
• Không áp dụng cho các loại acquy chì-axit khởi động (dùng cho động cơ đốt trong) hoặc các loại acquy chì-axit kín khí điều khiển bằng van (VRLA) vốn có những tiêu chuẩn riêng biệt.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần tham chiếu đến các tài liệu kỹ thuật quốc tế và quốc gia liên quan. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về thuật ngữ điện kỹ thuật quốc tế liên quan đến acquy và pin điện hóa.
• Các tiêu chuẩn về phương pháp đo lường, thử nghiệm tính chất cơ lý và hóa học của vật liệu chế tạo acquy chì.
• Các quy định an toàn về điện và phòng chống cháy nổ trong lắp đặt thiết bị nguồn tĩnh tại.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế sản xuất, kiểm định:

• Acquy chì-axit đặt tĩnh tại loại có thoát khí (Vented stationary lead-acid battery): Là loại acquy có nắp đậy được trang bị lỗ thông hơi hoặc van thoát khí, cho phép các sản phẩm khí (hydro và oxy) thoát ra ngoài khí quyển khi áp suất bên trong vượt quá ngưỡng an toàn hoặc trong quá trình nạp điện.
• Dung lượng danh định (Nominal capacity): Trị số dung lượng đặc trưng của acquy được nhà sản xuất công bố, biểu thị bằng ampe-giờ (Ah) ở một chế độ phóng điện xác định (thường là chế độ phóng điện 10 giờ) đến một điện áp dừng quy định ở nhiệt độ tiêu chuẩn.
• Điện áp dừng (Cut-off voltage): Điện áp giới hạn thấp nhất được quy định cho quá trình phóng điện của acquy nhằm tránh hiện tượng phóng điện quá mức gây hỏng hóc cấu trúc tấm cực.
• Dòng điện nạp đệm (Float charge current): Dòng điện duy trì liên tục ở mức thấp để bù đắp lượng điện năng tự phóng của acquy khi hệ thống ở trạng thái chờ.

Yêu cầu chung về thiết kế và chế tạo (Điều 4)

Các yêu cầu kỹ thuật chung đối với sản phẩm acquy chì-axit đặt tĩnh tại loại có thoát khí được quy định nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn vận hành tối đa:

• Độ bền cơ học và vỏ bình: Vỏ bình và nắp bình phải được làm từ vật liệu cách điện, có khả năng chống va đập cao, chịu được tác động ăn mòn của dung dịch điện phân axit sunfuric và không bị biến dạng dưới áp suất làm việc bình thường.
• Hệ thống thoát khí và lọc bụi axit: Nắp bình phải được thiết kế tích hợp bộ phận lọc bụi axit hoặc thiết bị chống bùng lửa để ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ từ bên ngoài xâm nhập vào bên trong bình, đồng thời giảm thiểu lượng hơi axit thoát ra môi trường xung quanh.
• Cực đấu nối (Terminals): Các cực đấu nối phải có khả năng dẫn điện tốt, được bảo vệ chống ăn mòn hóa học và có ký hiệu rõ ràng về cực tính (dương "+" và âm "-") để tránh đấu nối sai sót gây chập cháy.
• Chỉ báo mức dung dịch điện phân: Trên vỏ bình (đối với loại vỏ trong suốt) phải có các vạch chỉ thị rõ ràng về mức dung dịch điện phân tối đa (Max) và tối thiểu (Min) để người vận hành dễ dàng kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ.