Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-1:2016 (ISO 18589-1:2005) là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về phương pháp đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường đất. Phần 1 của tiêu chuẩn tập trung thiết lập các hướng dẫn chung và hệ thống định nghĩa cơ bản, làm cơ sở khoa học cho việc triển khai các hoạt động quan trắc, lấy mẫu và phân tích phóng xạ.
- Thông tin chung về tiêu chuẩn
- Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-1:2016 (ISO 18589-1:2005) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 1: Hướng dẫn chung và định nghĩa.
- Thông tin pháp lý: Các thông tin về số hiệu, loại văn bản, cơ quan ban hành, ngày ban hành, ngày áp dụng và tình trạng hiệu lực hiện chưa được xác định cụ thể trong tài liệu trích xuất.
- Các định nghĩa và thuật ngữ cốt lõi
Để đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong quá trình thực hiện các phép đo hoạt độ phóng xạ, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa sau:
- Mẫu vật liệu: Là phần vật liệu được chọn ra từ một khối lượng lớn vật liệu ban đầu, sau đó được tập hợp lại và mang đi để tiến hành thử nghiệm.
- Khu vực lấy mẫu: Là một phần xác định của khu vực khảo sát mà giới hạn của nó có thể được thiết lập bằng các ranh giới vật lý thực tế hoặc dựa trên các giả thiết nghiên cứu.
- Mẫu đơn lẻ: Là phần vật liệu được thu thập trực tiếp trong một lần lấy mẫu duy nhất bằng cách sử dụng các dụng cụ lấy mẫu chuyên dụng.
- Phần thử (test portion): Là phần mẫu thử cụ thể được chuẩn bị và xử lý để phục vụ riêng cho một phép thử xác định.
- Mục tiêu và nguyên tắc đo hoạt độ phóng xạ trong đất
Việc đo lường hoạt độ phóng xạ trong môi trường đất đóng vai trò quyết định trong công tác bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng với các nội dung trọng tâm:
- Mục tiêu chủ đạo: Đánh giá chi tiết tác động của sự thoát ra hoặc quá trình tái dịch chuyển của các chất phóng xạ vào môi trường tự nhiên và quần thể sinh vật. Quá trình đánh giá này được xem xét thông qua các con đường phơi nhiễm trực tiếp và gián tiếp (đặc biệt là qua đường hô hấp và đường tiêu hóa).
- Yêu cầu xây dựng quy trình bảo vệ: Mọi biện pháp và quy trình bảo vệ tiềm tàng phải được xây dựng dựa trên sự hiểu biết toàn diện về nồng độ hoạt độ phóng xạ trong đất. Điều này bao gồm việc xác định sự phân bố của chúng theo cả chiều ngang và chiều thẳng đứng, kích thước hạt của các nhân phóng xạ, cũng như sự hình thành bản chất hóa học của chúng bên trong môi trường đất.
- Khả năng áp dụng: Các phép đo hoạt độ phóng xạ theo tiêu chuẩn này được thiết kế để ứng dụng linh hoạt trong nhiều tình huống thực tế khác nhau nhằm kiểm soát và giám sát an toàn bức xạ đối với đất.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
ĐO HOẠT ĐỘ PHÓNG XẠ TRONG MÔI TRƯỜNG - ĐẤT - PHẦN 1: HƯỚNG DẪN CHUNG VÀ ĐỊNH NGHĨA
Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 1: General guidelines and definitions
Lờì nói đầu
TCVN 10758-1:2016 hoàn toàn tương đương với ISO 18589-1:2005.
TCVN 10758-1:2016 do Tiểu ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC85/SC2 Bảo vệ bức xạ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ TCVN 10758 (ISO 18589) Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất gồm có các tiêu chuẩn sau:
- TCVN 10758-1:2016 (ISO 18589-1:2005), Phần 1: Hướng dẫn chung và định nghĩa;
- TCVN 10758-2:2016 (ISO 18589-2:2015), Phần 2: Hướng dẫn lựa chọn chiến lược lấy mẫu, lấy mẫu và xử lý sơ bộ mẫu;
- TCVN 10758-3:2016 (ISO 18589-3:2015), Phần 3: Phương pháp thử các nhân phóng xạ phát gamma bằng đo phổ gamma;
- TCVN 10758-4:2016 (ISO 18589-4:2009), Phần 4: Đo các đồng vị plutoni (plutoni 238 và plutoni 239 240) bằng phổ alpha;
- TCVN 10758-5:2016 (ISO 18589-5:2009), Phần 5: Đo stronti 90;
- TCVN 10758-6:2016 (ISO 18589-6:2009), Phần 6: Đo tổng hoạt độ alpha và tổng hoạt độ beta;
Bộ ISO 18589 còn có tiêu chuẩn:
- ISO 18589-7:2013 Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 7: in situ measurement of gamma-emitting radionuclides.
Lời giới thiệu
Bộ tiêu chuẩn TCVN 10758 được biên soạn theo phương pháp chấp nhận hoàn toàn tương đương với bộ tiêu chuẩn ISO 18589 đề cập đến các nội dung liên quan đến đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường đất.
Các tiêu chuẩn từ phần 1 đến phần 6 được sử dụng cho người chịu trách nhiệm về xác định hoạt độ phóng xạ có trong đất. Phần 1 và phần 2 là các tiêu chuẩn về yêu cầu chung. Phần 3 đến phần 5 đề cập đến các phép đo nhân phóng xạ cụ thể và phần 6 đề cập đến phép đo thông thường hoạt độ phóng xạ alpha và beta.
ĐO HOẠT ĐỘ PHÓNG XẠ TRONG MÔI TRƯỜNG - ĐẤT - PHẦN 1: HƯỚNG DẪN CHUNG VÀ ĐỊNH NGHĨA
Measurement of radioactivity in the environment - Soil - Part 1: General guidelines and definitions
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu chung để tiến hành các phép thử nhân phóng xạ trong mẫu đất, gồm cả lấy mẫu.
Tiêu chuẩn này được sử dụng cho người chịu trách nhiệm xác định hoạt độ phóng xạ có trong đất vì mục đích bảo vệ phóng xạ. Tiêu chuẩn này liên quan đến đất vườn, đất nông trại, đất khu đô thị và công nghiệp cũng như đất không bị ảnh hưởng bởi các hoạt động của con người.
Tiêu chuẩn này áp dụng được cho tất cả các phòng thử nghiệm mà không phụ thuộc vào số lượng nhân viên và lĩnh vực các hoạt động thử nghiệm của phòng thử nghiệm. Khi phòng thử nghiệm không thực hiện một hoặc một số các hoạt động được đề cập trong tiêu chuẩn này, như lập kế hoạch, lấy mẫu hoặc thử nghiệm thì không áp dụng các yêu cầu của điều mục đó.
Tiêu chuẩn này được sử dụng kết hợp với các phần khác trong bộ TCVN 10758 (ISO 18589) là bộ tiêu chuẩn đưa ra đường hướng cho quá trình thiết lập các chương trình và kỹ thuật lấy mẫu, các phương pháp về xử lý mẫu chung trong phòng thử nghiệm và các phương pháp đo phóng xạ trong đất. Mục đích của tiêu chuẩn là:
- Định nghĩa các thuật ngữ chính liên quan đến đất, lấy mẫu, hoạt độ phóng xạ và đo hoạt độ phóng xạ;
- Mô tả nguồn gố
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7944:2008 (ISO 2889 : 1975) về An toàn bức xạ - Các nguyên tắc chung về lấy mẫu chất phóng xạ trong không khí
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8969:2011 về Sữa – Xác định iot-131 bằng phương pháp tách hóa học phóng xạ
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8627:2010 (ISO 6962:2004) về Năng lượng hạt nhân - Phương pháp chuẩn để thử nghiệm tính ổn định đối với chiếu xạ alpha lâu dài của chất nền cho việc rắn hóa chất thải phóng xạ mức cao
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6495-1:1999 (ISO 11074 -1 : 1996) về chất lượng đất - từ vựng - phần 1: thuật ngữ và định nghĩa liên quan đến bảo vệ và ô nhiễm đất do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6495-2:2001 (ISO 11074-2 : 1998) về chất lượng đất - từ vựng - phần 2: các thuật ngữ và định nghĩa liên quan đến lấy mẫu do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025:2007 (ISO/IEC 17025 : 2005) về Yêu cầu chung về năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7538-3:2005 (ISO 10381-3 : 2001) về Chất lượng đất - Lấy mẫu - Phần 3: Hướng dẫn an toàn do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7538-2:2005 (ISO 10381 - 2 : 2002) về Chất lượng đất - Lấy mẫu - Phần 2: Hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 6Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9595-3:2013 (ISO/IEC GUIDE 98-3:2008) về độ không đảm bảo đo – Phần 3: Hướng dẫn trình bày độ không đảm bảo đo (GUM:1995)
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7538-1:2006 (ISO 10381-1:2002) về Chất lượng đất - Lấy mẫu - Phần 1: Hướng dẫn lập chương trình lấy mẫu
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6647:2007 (ISO 11464:2006) về Chất lượng đất - Xử lý sơ bộ mẫu để phân tích lý - Hóa
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7944:2008 (ISO 2889 : 1975) về An toàn bức xạ - Các nguyên tắc chung về lấy mẫu chất phóng xạ trong không khí
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8969:2011 về Sữa – Xác định iot-131 bằng phương pháp tách hóa học phóng xạ
- 11Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8627:2010 (ISO 6962:2004) về Năng lượng hạt nhân - Phương pháp chuẩn để thử nghiệm tính ổn định đối với chiếu xạ alpha lâu dài của chất nền cho việc rắn hóa chất thải phóng xạ mức cao
- 12Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-2:2016 (ISO 18589-2:2015) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 2: Hướng dẫn chiến lược lấy mẫu, lấy mẫu và xử lý sơ bộ mẫu
- 13Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-3:2016 (ISO 18589-3:2015) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 3: Phương pháp thử chất phóng xạ phát gamma bằng đo phổ gamma
- 14Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-4:2016 (ISO 18589-4:2009) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 4: Đo các đồng vị plutoni (pluton 238 và plutoni 239+240) bằng phổ alpha
- 15Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-5:2016 (ISO 18589-5:2009) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 5: Đo stroni 90
- 16Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-6:2016 (ISO 18589-6:2009) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 6: Đo tổng hoạt độ alpha và tổng hoạt độ belta
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10758-1:2016 (ISO 18589-1:2005) về Đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường - Đất - Phần 1: Hướng dẫn chung và định nghĩa
- Số hiệu: TCVN10758-1:2016
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2016
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 17/09/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
