Nghị định số 134/2008/NĐ-CP ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2008 quy định về việc điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trước biến động của chỉ số giá tiêu dùng, giúp bảo toàn giá trị khoản đóng góp của người lao động khi tính hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

Đối tượng áp dụng quy định điều chỉnh

Nghị định xác định rõ các nhóm đối tượng được áp dụng điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm:

• Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hưởng lương hưu, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, bảo hiểm xã hội một lần hoặc bị chết mà thân nhân được nhận trợ cấp tuất một lần trong giai đoạn quy định.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc quản lý, thực hiện và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người lao động.

Nguyên tắc và công thức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội

Thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của các đối tượng nêu trên được điều chỉnh trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng của từng thời kỳ và được tính theo công thức cụ thể:

• Thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sau điều chỉnh của từng năm bằng Thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện của năm đó nhân với Mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của năm tương ứng.
• Mức điều chỉnh (hệ số trượt giá) được xác định dựa trên chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hàng năm.
• Đối với các khoản đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện phát sinh trong các giai đoạn trước, mức điều chỉnh được áp dụng theo hệ số quy định cụ thể nhằm bù đắp sự mất giá của đồng tiền qua các thời kỳ, bảo đảm tính công bằng cho người tham gia.

Mục đích và ý nghĩa của chính sách điều chỉnh

Việc ban hành và thực hiện điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hướng tới các mục tiêu cốt lõi sau:

• Bảo đảm quyền lợi thực tế cho người lao động: Giúp số tiền đóng bảo hiểm xã hội trong quá khứ có giá trị tương đương với giá trị thực tế tại thời điểm thụ hưởng, tránh thiệt thòi cho người tham gia do ảnh hưởng của lạm phát và trượt giá.
• Khuyến khích tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện: Tạo sự an tâm và tin tưởng cho người lao động tự do, lao động khu vực phi chính thức khi tham gia lưới an sinh xã hội của Nhà nước, góp phần thúc đẩy diện bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân.
• Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật: Tạo sự thống nhất trong chính sách bảo hiểm xã hội giữa khu vực bắt buộc và khu vực tự nguyện về mặt phương thức bảo toàn giá trị dòng tiền đóng góp.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Nghị định cũng quy định chi tiết về trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan thực hiện bảo hiểm xã hội trong việc triển khai:

• Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm hướng dẫn thi hành Nghị định này, phối hợp với các bộ ngành liên quan để bảo đảm việc chi trả và điều chỉnh được thực hiện đúng đối tượng, đúng chế độ quy định.
• Bảo hiểm xã hội Việt Nam có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc tính toán, điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người lao động một cách chính xác và kịp thời.
• Nghị định có hiệu lực thi hành và được áp dụng cho các trường hợp hưởng chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 01 tháng 01 năm 2009.