Giới thiệu chung về Công văn 4042/TCHQ-TXNK năm 2019

Công văn 4042/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu thực hiện việc tự rà soát, kê khai và nộp số tiền thuế chênh lệch phát sinh. Đây là một chủ trương quan trọng nhằm khuyến khích tính tự tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và hỗ trợ cơ quan hải quan trong công tác quản lý thuế hiệu quả.

Mục đích và ý nghĩa của việc tự rà soát, kê khai nộp thuế

• Nâng cao tính tự tuân thủ: Tạo cơ chế để doanh nghiệp chủ động kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ hải quan, phát hiện các sai sót ngoài ý muốn trong quá trình khai báo hải quan trước đó.
• Giảm thiểu chế tài xử phạt: Doanh nghiệp tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ tiền thuế thiếu sẽ được hưởng các chính sách khoan hồng, tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế hoặc các cáo buộc gian lận thương mại.
• Tối ưu hóa nguồn lực quản lý: Giúp cơ quan hải quan tập trung nguồn lực vào các đối tượng có mức độ rủi ro cao hơn, đồng thời tăng thu ngân sách nhà nước một cách nhanh chóng và minh bạch.

Các nội dung cốt lõi doanh nghiệp cần tự rà soát

Theo hướng dẫn, doanh nghiệp cần tập trung rà soát kỹ lưỡng các yếu tố dễ dẫn đến sai lệch về nghĩa vụ thuế bao gồm:

• Mã số HS (Tariff Classification): Kiểm tra lại việc áp mã số hàng hóa đối với các mặt hàng nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng có tính chất phức tạp, dễ nhầm lẫn giữa các phân nhóm thuế suất khác nhau.
• Trị giá hải quan (Customs Valuation): Xác định lại trị giá tính thuế, các khoản điều chỉnh cộng, điều chỉnh trừ, phí bản quyền, phí giấy phép hoặc các khoản thanh toán gián tiếp khác chưa được khai báo đầy đủ.
• Xuất xứ hàng hóa (C/O): Kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của các chứng nhận xuất xứ hàng hóa để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt (FTA). Rà soát các trường hợp C/O bị nghi ngờ hoặc có sai sót về mặt hình thức và nội dung.
• Chính sách thuế và đối tượng miễn thuế: Xem xét lại việc áp dụng các chính sách miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc không chịu thuế đã đúng đối tượng và điều kiện theo quy định pháp luật hay chưa.

Quy trình thực hiện khai bổ sung và nộp thuế chênh lệch

Khi phát hiện có sự sai lệch dẫn đến thiếu hụt số thuế phải nộp, doanh nghiệp thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan: Doanh nghiệp tiến hành khai bổ sung thông tin trên hệ thống thông quan điện tử theo quy định về khai bổ sung sau thông quan (quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC).
• Bước 2: Nộp số tiền thuế chênh lệch: Doanh nghiệp chủ động nộp phần thuế chênh lệch tăng thêm vào ngân sách nhà nước thông qua hệ thống ngân hàng thương mại phối hợp thu hoặc kho bạc nhà nước.
• Bước 3: Tính và nộp tiền chậm nộp: Doanh nghiệp tự xác định số ngày chậm nộp và tính số tiền chậm nộp phát sinh theo mức tỷ lệ quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành để nộp cùng với tiền thuế chênh lệch.

Chính sách xử lý vi phạm đối với trường hợp tự rà soát

Công văn nhấn mạnh nguyên tắc xử lý nhân văn và khuyến khích doanh nghiệp tự khắc phục:

• Miễn xử phạt vi phạm hành chính: Trường hợp doanh nghiệp tự phát hiện sai sót, chủ động khai bổ sung và nộp đủ số tiền thuế thiếu trước thời điểm cơ quan hải quan công bố quyết định kiểm tra sau thông quan hoặc thanh tra chuyên ngành thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế.
• Trường hợp bị xử phạt: Nếu cơ quan hải quan đã ban hành quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc qua kiểm tra phát hiện doanh nghiệp có sai phạm mà không tự nguyện khai báo trước đó, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, phạt chậm nộp và có thể bị phân loại vào nhóm doanh nghiệp không tuân thủ, ảnh hưởng đến luồng phân loại tờ khai sau này.

Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

Để triển khai hiệu quả tinh thần của công văn, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện:

• Tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung công văn đến cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn quản lý.
• Tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn chi tiết về mặt nghiệp vụ để doanh nghiệp thực hiện khai bổ sung nhanh chóng, đúng quy định.
• Giám sát chặt chẽ quá trình tự rà soát của doanh nghiệp, đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời các khoản thuế chênh lệch vào ngân sách nhà nước.