Tóm tắt Công văn 16587/BTC-TCHQ năm 2013 về chính sách thuế đối với hàng hóa do Công ty cho thuê tài chính nhập khẩu

Công văn 16587/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa do các công ty cho thuê tài chính nhập khẩu để cho doanh nghiệp chế xuất (DNCX) hoặc doanh nghiệp trong khu phi thuế quan thuê. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các quy định cốt lõi của văn bản này:

1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh chính sách

Văn bản tập trung giải quyết vướng mắc về nghĩa vụ thuế đối với các giao dịch nhập khẩu hàng hóa của công ty cho thuê tài chính nhằm mục đích cho thuê tài chính đối với các đối tượng ưu đãi thuế, cụ thể bao gồm:

• Các công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam thực hiện hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải hoặc các tài sản khác.
• Bên thuê tài sản là các doanh nghiệp chế xuất (DNCX), doanh nghiệp hoạt động trong khu phi thuế quan thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi không chịu thuế hoặc miễn thuế nhập khẩu đối với tài sản cố định.

2. Chính sách thuế nhập khẩu đối với hàng hóa cho thuê tài chính

Bộ Tài chính đưa ra nguyên tắc áp dụng chính sách thuế nhập khẩu dựa trên bản chất sử dụng hàng hóa và đối tượng thụ hưởng cuối cùng:

• Trường hợp công ty cho thuê tài chính nhập khẩu hàng hóa để cho DNCX thuê tài chính: Nếu hàng hóa đó thuộc danh mục máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định của DNCX (đối tượng không chịu thuế nhập khẩu theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu), thì công ty cho thuê tài chính được áp dụng chính sách không chịu thuế nhập khẩu đối với lô hàng này.
• Điều kiện ràng buộc: Hàng hóa nhập khẩu phải được đưa trực tiếp vào DNCX để phục vụ hoạt động sản xuất, chế xuất của chính doanh nghiệp đó và phải chịu sự giám sát, quản lý của cơ quan hải quan từ khâu nhập khẩu cho đến suốt quá trình sử dụng.

3. Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) ở khâu nhập khẩu

Về nghĩa vụ thuế GTGT, văn bản hướng dẫn nhất quán với quy định về thuế nhập khẩu nhằm đồng bộ hóa ưu đãi đầu tư:

• Hàng hóa là thiết bị, máy móc, phương tiện vận tải chuyên dùng nằm trong dây chuyền công nghệ thuộc loại trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để tạo tài sản cố định của doanh nghiệp chế xuất thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Do đó, khi công ty cho thuê tài chính nhập khẩu các loại hàng hóa này để cho DNCX thuê tài chính làm tài sản cố định thì không phải nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.

4. Quy định về quản lý hải quan và xử lý khi thay đổi mục đích sử dụng

Để đảm bảo việc sử dụng nguồn hàng nhập khẩu đúng mục đích ưu đãi và tránh thất thu ngân sách nhà nước, Công văn quy định rõ trách nhiệm giám sát:

• Hồ sơ hải quan: Công ty cho thuê tài chính khi làm thủ tục nhập khẩu phải xuất trình hợp đồng cho thuê tài chính ký kết với DNCX, trong đó thể hiện rõ các điều khoản về đối tượng thuê, thời hạn thuê và cam kết sử dụng tài sản tại DNCX.
• Xử lý khi thay đổi mục đích sử dụng: Trong trường hợp hết thời hạn cho thuê tài chính mà DNCX không mua lại tài sản, hoặc hợp đồng bị chấm dứt trước thời hạn và công ty cho thuê tài chính thu hồi lại tài sản để thanh lý, bán hoặc cho các doanh nghiệp nội địa (không thuộc đối tượng ưu đãi) thuê lại, thì công ty cho thuê tài chính phải thực hiện kê khai và nộp đủ các khoản thuế nhập khẩu, thuế GTGT phát sinh theo quy định tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.

5. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 16587/BTC-TCHQ đã tháo gỡ rào cản lớn cho các công ty cho thuê tài chính và các doanh nghiệp chế xuất, cụ thể:

• Giúp các doanh nghiệp chế xuất dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn và tài sản công nghệ cao thông qua kênh thuê tài chính mà không bị gánh nặng chi phí thuế ban đầu.
• Tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất cho cơ quan hải quan địa phương trong việc áp dụng chính sách thuế, tránh việc áp thuế chồng chéo hoặc không đồng nhất giữa các địa phương.