Mục tiêu và bối cảnh ban hành Chỉ thị 25/CT-TTg

Chỉ thị 25/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm mục tiêu tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá cả trong những tháng cuối năm 2012. Đây là giai đoạn nhạy cảm khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ lạm phát và biến động thị trường. Văn bản tập trung vào việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa và thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.

Các nhiệm vụ trọng tâm trong điều hành giá cả và thị trường

• Theo dõi và dự báo thị trường: Các Bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường trong nước và quốc tế. Đặc biệt chú trọng đến các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, phân bón và thuốc chữa bệnh để chủ động có phương án điều tiết kịp thời.
• Điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý: Việc điều chỉnh giá các mặt hàng quan trọng như điện, xăng dầu, dịch vụ y tế, giáo dục phải được thực hiện theo lộ trình thị trường nhưng phải tính toán kỹ lưỡng về thời điểm và mức độ điều chỉnh để không gây tác động tiêu cực đến tâm lý người dân và chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
• Phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô: Kết hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Ngân hàng Nhà nước có nhiệm vụ điều hành tổng phương tiện thanh toán và dư nợ tín dụng phù hợp với mục tiêu kiềm chế lạm phát, đồng thời đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

Trách nhiệm cụ thể của các Bộ và cơ quan chức năng

• Bộ Tài chính: Chủ trì kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về giá, thuế, phí. Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, rà soát các yếu tố hình thành giá để yêu cầu doanh nghiệp kê khai giá phù hợp với thực tế đầu vào.
• Bộ Công Thương: Đảm bảo nguồn cung hàng hóa dồi dào, không để xảy ra tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng. Chỉ đạo các doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt, dự trữ đủ lượng hàng hóa thiết yếu phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Tập trung chỉ đạo đẩy mạnh sản xuất nông, lâm, thủy sản; chủ động phòng chống dịch bệnh trên vật nuôi và cây trồng để đảm bảo nguồn cung thực phẩm ổn định, giảm áp lực tăng giá nhóm hàng lương thực.
• Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo: Kiểm soát chặt chẽ giá thuốc chữa bệnh, vật tư y tế và học phí, đảm bảo việc điều chỉnh giá dịch vụ công phải đi đôi với việc nâng cao chất lượng phục vụ và hỗ trợ đối tượng chính sách.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát và chống gian lận thương mại

Chính phủ yêu cầu các lực lượng chức năng như Quản lý thị trường, Công an, Hải quan tăng cường phối hợp liên ngành để đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và gian lận thương mại. Đặc biệt lưu ý kiểm soát chặt chẽ các khu vực biên giới, cửa khẩu và các trung tâm thương mại lớn nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sản xuất trong nước.

Công tác thông tin, tuyên truyền và minh bạch hóa điều hành

Một nội dung quan trọng được nhấn mạnh là việc công khai, minh bạch thông tin về giá cả và các chủ trương điều hành của Chính phủ. Các cơ quan thông tấn báo chí có trách nhiệm đưa tin chính xác, kịp thời, tránh các thông tin sai lệch gây hoang mang dư luận. Việc minh bạch hóa giúp tạo sự đồng thuận xã hội và ngăn chặn các hiện tượng té nước theo mưa khi có sự điều chỉnh giá các mặt hàng đầu vào.

Vai trò của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

• Triển khai chương trình bình ổn giá: Các địa phương chủ động sử dụng ngân sách và các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ doanh nghiệp dự trữ hàng hóa, tổ chức các điểm bán hàng bình ổn, đưa hàng về nông thôn, khu công nghiệp và vùng sâu vùng xa.
• Giám sát địa bàn: Tăng cường công tác quản lý giá tại địa phương, giám sát chặt chẽ việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết tại các chợ đầu mối, siêu thị và trung tâm thương mại.
• Hỗ trợ an sinh xã hội: Thực hiện kịp thời các chính sách hỗ trợ cho người nghèo, đối tượng chính sách và người có thu nhập thấp để giảm bớt khó khăn khi mặt bằng giá cả có biến động.

Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả công tác bình ổn giá trong phạm vi quản lý. Định kỳ hàng tháng phải báo cáo tình hình thực hiện về Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đảm bảo sự chỉ đạo xuyên suốt và hiệu quả từ Trung ương đến địa phương.